काठमाडौं । आज ९९ औं अन्तर्राष्ट्रिय सहकारी दिवस (कोअप्स् डे) विश्वभर विभिन्न कार्यक्रमको आयोजना गरि मनाइँदैछ । कोभिड महामारी विद्यमान रहेका कारण यस वर्ष कोअप्स डे को अवसरमा विश्वभर भर्चुअल कार्यक्रमहरु आयोजना गरिदैछ ।

सन् १९२३ देखि प्रत्येक जुलाईको पहिलो शनिवार अन्तर्राष्ट्रिय सहकारी दिवसका रुपमा मनाउने गरिदैं आएकोमा संयुक्त राष्ट्र संघीय महासभाले  समेत आइसीए स्थापनाको १ सय वर्ष पुगेको उपलक्ष्यमा सन् १९९५ देखि मनाउने गरी सन् १९९२ मा सोही दिनलाई आइसीए डे घोषणा गरेको थियो । जसअनुसार यो वर्ष जुलाई ३ अर्थात् असार १९ गते (आज) २७ औं संयुक्त राष्ट्र संघीय अन्तर्राष्ट्रिय सहकारी दिवस परेको हो । आइसीएको स्थापना सन् १८९५ को अगष्ट १९ मा  बेलायतको लन्डन सम्पन्न १३ मुलुकका सहकारीकर्मीहरु सम्मिलित पहिलो सहकारी सम्मेलन (कोअपरेटिभ कंग्रेस) ले गरेको थियो । 

यस वर्षको आइसीए डे को नारा ‘Rebuild back better‘ अर्थात् ‘मिलेर पुनर्उत्थान गरौं’ तय गरिएको छ । सन् १९९५ देखि आइसीए र संयुक्त राष्ट्र संघ अन्तर्गतको कोप्याकले संयुक्त रुपमा आइसीएको थिम तय गर्दै आएका छन् । विश्वभर सहकारिताको प्रचार प्रसार गर्ने, यसको महत्व उजागर गर्ने र सरकारहरुलाई यसका मुद्दाहरुका विषयमा सचेत गराउने अभिप्रायले अन्तर्राष्ट्रिय सहकारी दिवस मनाइन्छ ।

आइसीएले सहकारी प्रवर्धन र विकास समिति (कोप्याक) सँगको समन्वयमा ‘Cooperatives for a better recovery‘ विषयमा हिजो भर्चुअल वेबिनार सञ्चालन गरेको थियो । विश्वको १२ प्रतिशत जनसंख्या सहकारीमा आबद्ध छ  । विश्व सहकारी अभियानसँग हाल कायम ३० लाख सहकारीमार्फत १ अर्ब भन्दा बढी सदस्यहरु प्रत्यक्ष जोडिएका छन् भने २८ करोडले प्रत्यक्ष रोजगारी पाएका छन् । विश्वका ३ सय ठूला सहकारीहरुले २.१ ट्रिलयन अमेरिकी डलरको कारोबार गर्दछन् । विश्वका हालसम्मका ठूला २ विश्व युद्धहरुको सामना गर्ने निक्कै कम संस्थाहरुमध्ये सम्भवतः सबैभन्दा सबल संस्था आइसीए हो ।

नेपालमा पनि आज २८ औं राष्ट्रिय सहकारी महासंघ दिवसका रुपमा मनाइँदैछ । सो अवसरमा महासंघले बिहान साढे १२ बजे जुममार्फत कार्यक्रम आयोजना गरेको छ । उक्त कार्यक्रममा कोअप्स डे को नारामा आधारित कार्यपत्र प्रस्तुतिसँगै राष्ट्रिय सहकारी व्यक्तित्व सम्मान र उत्कृष्ट सहकारी पुरस्कारहरु प्रदान गर्ने कार्यक्रम रहेको छ । संघद्वारा घोषित सम्मान र पुरस्कारहरु भोलि सीमित सहभागितामा आयोजना गरिने भौतिक कार्यक्रममा प्रदान गरिने जनाइएको छ ।

आइसीएले यस वर्ष पनि कोभिड महामारीका कारण सहकारी अर्थतन्त्रमा परेको सर्वपक्षीय असरलाई सुहाउँदो गरी रिबिल्ड ब्याक बेटर अर्थात मिलेर पुनर्उत्थान गरौं भन्ने नारा तय गरेको छ । आइसीएले अबको पुनर्निर्माण सदस्य र वातावरण मैत्री बनाउने तर्फ विश्वका सहकारीहरुको ध्यान जानुपर्दछ भन्नेमा जोड दिएको छ । यसै वर्षको अन्त्यसममा आइसीएले विश्वका सहकारीहरुको अवस्था, कारोबार, योगदान आदि उल्लेख गरिने वल्ड कोअपरेटिभ मनिटरको १० औं संस्करण पनि प्रकाशन गर्दैछ ।