काठमाडौं, ३ भदौ । विश्वभरका सहकारीहरुको छाता संगठन–अन्तर्राष्ट्रिय सहकारी महासंघ (आइसीए) स्थापनाको आज १ सय २५ औं वर्ष प्रवेश गरेको छ । आइसीएको स्थापना इंगल्याण्डको लन्डन शहरमा सन् १८९५ को अगष्ट १९ मा आयोजित पहिलो सहकारी भेलाबाट भएको थियो । अगष्ट १९ अर्थात् आज देखि अगस्ट २३ सम्म ५ दिन लन्डनमा चलेको उक्त भेलामा अर्जेन्टिना, अष्ट्रेलिया, बेल्जियम, इंगल्याण्ड, डेनमार्क, फ्रान्स, जर्मनी, नेदरल्याण्ड, भारत, इटाली, स्वीट्जरल्याण्ड, सर्बिया र अमेरिकाका सहकारी प्रतिनिधिहरु सहभागी थिए । तत्कालिन भेलाले सहकारीका सिद्धान्तहरुको प्रचार प्रसारका साथै अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार विकास गर्ने उद्देश्यका साथ आइसीए गठनमा सहमति जनाएका थिए ।

आईसीए प्रथम र द्वितिय विश्व युद्ध भोग्ने विरलै संस्था मध्येको एक हो । हाल आईसीएमा १ सय १० राष्ट्रका ३ सय १३ संस्था सदस्य छन् । सदस्यहरुबीचको वैचारिक विभेदका बाबजूद शान्ति, प्रजातन्त्र र वैचारिक तटस्थतालाई कायम राख्न आइसीए सफल भएको छ । सन् १८९६ मा आइसीएले राजनीतिक तटस्थताको नीति अंगीकार गरेको थियो । सन् १९२३ मा प्रथम पटक सहकारी दिवस मनाएको आइसीएले १९३७ मा सहकारीका सिद्धान्तहरुमा पहिलो पटक पुनर्विचार गरेको इतिहास छ । फ्रान्सको राजधानी पेरिसमा सम्पन्न १५ औं विश्व सहकारी भेलाले सहकारी सिद्धान्तहरुमा पुनर्विचार सहित संशोधन गरेको थियो । पछि सन् १९४६ मा संयुक्त राष्ट्र संघले आइसीएको गतिविधिको गुणात्मक नतिजालाई नियमित नियाल्ने गरी “कन्सल्टेटिभ स्टेटस” प्रदान गरेको थियो । राष्ट्र संघले आईसीए बाहेक विश्वका अरु २ वटा मात्र अन्तर्राष्ट्रिय गैर सरकारी संस्थालाई यस्तो मान्यता प्रदान गरेको छ । आइसीएले सन् १९६६ मा दोस्रो पटक सहकारी सिद्धान्तमा परिमार्जन गरेको थियो भने सन् १९८२ बाट उक्त संस्थाको कार्यालय स्वीट्जरल्याण्डको जिनेभा सरेको थियो । हाल आईसीएको मुख्यालय बेल्जियमको राजधानी ब्रसेल्समा छ ।

विश्वभर कमै मात्र अन्तर्राष्ट्रिय संघ संस्थाहरुले यस प्रकारको लामो र बलियो इतिहास निर्माण गरेका छन् । यसैबीच, आइसीएका अध्यक्ष एरियल गुवार्कोले भिडियो सन्देश प्रेषित गर्दै आईसीको यो उपलब्धि समग्र विश्व सहकारी अभियानकै लागि कोशेढुङ्गो भएको दाबी गर्नुभएको छ । हाल विश्वले भोगिरेहेको कोभिड–१९ को चुनौतीलाई इंगित गर्दै अध्यक्ष गुवार्कोले सहकारीले आफ्नो सिद्धान्त, मुल्य र मान्यतालाई आत्मसात गर्दै समुदायको हितको लागि समय, स्रोत र साधन खर्चिर्नुपर्ने बताउनुभएको छ । बिना कुनै हिच्किचाहट काममा खटिनुपर्ने बेला भएको उल्लेख गर्दै उहाँले यो वर्ष लाखौं मानिसहरुलाई सहकारीको सेवाको खाँचो रहेको स्पष्ट पार्नुभयो ।